Johnson M1941

 თვითდამტენი შაშხანა Johnson M1941

1936 წელს აშშ-ს არმიამ შეიარაღებაში მიიღო იმ ეპოქისათვის ერთერთი საუკეთესო თვითდამტენი შაშხანა სახელწოდებით „M1 Garand“ (მისი ოფიციალური აღნიშვვნა იყო „US rifle, .30 caliber, M1“). შაშხანის კონსტრუქტორი გახლდათ ჯონ გარანდი (Jean Cantius Garand შემოკლებით John C. Garand). 1937 წელს გარანდის შაშხანების პირველი პარტია მიწოდებულ იქნა აშშ-ს სამხედრო ნაწილებში. ცნობილია რომ შაშხანა თავდაპირველად ვერ აჩვენებდა სათანადო საიმედოობას, რასაც ჯარისკაცების მხრიდან მოჰყვა  ხშირი ჩივილები და პრეტენზიები.  საბოლოოდ ჩივილები კონგრესამდეც მივიდა, რომელმაც გამოყო სპეციალური კომისია იმისათვის რომ საფუძვლიანად  შეესწავლათ გარანდის შაშხანის კონსტრუქციული ნაკლოვანებები. კომისიამ შაშხანის დეტალური შესწავლის შემდეგ დღის წესრიგში დააყენა მასში რიგი დეტალების გადამუშავების საკითხი. გადამუშავებას პირველ რიგში ექვემდებარებოდა აირგამყვანი სისტემა, რომელიც ყველაზე ხშირად ხდებოდა შეფერხების გამომწვევი მიზეზი. 1941 წელს მოდერნიზაციის და კონსტრუქციული ცვლილებების განხორციელების შემდეგ, დაწყებულ იქნა „M1 Garand“-ის გადამუშავებული შაშხანის წარმოება და არმიის შეიარაღება.

ჯონ გარანდის თვითდამტენი შაშხანა M1 Garand

საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ჯონ გარანდის კონსტრუქციულ ნაკლოვანებებს კონგრესამდე რამოდენიმე ხნით ადრე ყურადღება მიაქცია, საზღვაო ფეხოსანმა მელვინ ჯონსონმა (Melvin Maynard Johnson), რომელიც იარაღის ფაბრიკა „Springfield Armory“-ში  სხვა საზღვაო ფეხოსნებთან ერთად დამკვირვებლის სტატუსით იმყოფებოდა და აკვირდებოდა ჯონ გარანდის და ჯონ პედერსენის (John Douglas Pedersen) შაშხანების გამოცდებს. ჯონსონმა დაკვირვებების შედეგად გადაწყვიტა რომ შეეძლო უკეთესი შაშხანის შექმნა. ამის  შემდეგ მან დამოუკიდებლად დაიწყო მუშაობა საკუთარი კონსტრუქციის თვითდამტენ შაშხანაზე, რომელსაც აშშ-ს არმიას შესთავაზებდა.

მელვინ ჯონსონი და მისი პირველი პროტოტიპები

მელვინ მაინარდ ჯონსონი დაიბადა 1909 წლის 6 აგვისტოს, მასაჩუსეცის შტატში. იგი იზრდებოდა მდიდარ და საკმაოდ გავლენიან ოჯახში. აშშ-ს სამხედრო სამსახურშო ჩაერთო 1933 წელს, სადაც  მსახურობდა საზღვაო ფეხოსნათ (ბოლოს მისი სამხედრო წოდება გახლდათ საზღვაო ფეხოსანთა კაპიტანი). იგი ბავშობიდან იყო დაინტერესებული ცეცხლსასროლი იარაღით, თუმცა მას არ გააჩნდა არანაირი ტექნიკური განათლება და წარმოადგენდა თვითნასწავლ მეიერაღეს. განათლებით მელვინ ჯონსონი იყო იურისტი და გარკვეული პერიოდი ადვოკატობის კარიერასაც მისდევდა.

მელვინ ჯონსონი (Melvin Maynard Johnson)

1935 წელს მელვინ ჯონსონმა მუშაობა დაიწყო პირველი შაშხანის ნიმუშზე, ხოლო 1936 წელს გააკეთა პატარა სახელოსნო, სადაც სხვადასხვა იარაღის დეტალებით და საყოფაცხოვრებო ინსტრუმენტების გამოყენებით კუსტარული წესით დაამზადა შაშხანის პროტოტიპი. ცნობილია, რომ დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმში, კერძოდ კი საცემის როლში მან გამოიყენა საქსოვი ჩხირი.

იარაღის ავტომატიკა მუშაობდა მოძრავი ლულის პრინციპით. მიუხედავად უხეშად დამზადებული და მორგებული დეტალებისა, პროტოტიპი ისროდა და მისი ავტომატიკის სქემაც სათანადოდ ფუნქციონირებდა. 1937 წლის 28 სექტემბერს აშშ-ში მის სახელზე გაიცა საიარაღო პატენტი № 2,094,156.

ამ ყველაფრის შემდეგ იგი შეუდგა პროტოტიპის გადამუშავებას. 1938 წელს მას უკვე ჰქონდა მომზადებული თვითდამტენი შაშხანის სრულფასოვანი პროტოტიპი, რომელიც იარაღის კომპანია „Marlin Firearms“-ის დახმარებით რამოდენიმე საცდელი ეგზემპლარის სახით დაამზადა. მელვინ ჯონსონმა პირველად სწორედ ეს საცდელი პროტოტიპები შესთავაზა  აშშ-ს არმიას. 1938 წლის აგვისტოში მერილენდის შტატში მდებარე აბერდინის პოლიგონზე ჯონსონის შაშხანებმა გაიარა პირველი გამოცდები. რიგი წყაროების თანახმად ცნობილია, რომ გამოცდებზე 3 ცალი შაშხანიდან გაისროლეს გაძლიერებული მუხტის მქონე ვაზნები. სულ გაძლიერებული მუხტით განხორციელდა 4000 გასროლა, საიდანაც შეფერხებების საერთო რაოდენობამ შეადგინა 86 ერთეული. ასევე გამოცდებისას დაზიანდა იარაღის გარკვეული დეტალები.

მიუხედავად შეფერხებებისა და დაზიანებული დეტალებისა, შეიძლება ითქვას რომ მთლიანობაში გამოცდებმა  დადებითად ჩაიარა, თუმცა ჯონსონის შაშხანას არ უყურებდნენ როგორც სერიოზულ მოთამაშეს. საგამოცდო კომისიის წევრებმა გარკვეული რეკომენდაციებიც კი მისცეს ჯონსონს, რომლის თანახმად უნდა მომხდარიყო შაშხანის გადამუშავება. გადამუშავების შედეგად ჯონსონის სახელზე გაიცა  ახალი პატენტები ნომრით № 2,146,743 რომელიც ეხებოდა იარაღის საკეტის კონსტრუქციას, ხოლო პატენტი ნომრით № 2,181,131 ეხებოდა გადასატენი სახელურის და ექსტრაქტორის კონსტრუქციას.

როტორული მჭიდის შევსება 5 ცალ ვაზნაზე გათვლილი დამჭერი კლიპით

გამოცდების დროს წარმოდგენილ საცდელ ეგზემპლარებს ჰქონდა ვერტიკალური სახის მჭიდი, რომელიც შემდგომ ასევე იქნა გადამუშავებული. შეიძლება ითქვას, რომ ჯონსონის განახლებულ შაშხანაში მთავარ სიახლეს სწორედ ახალი მჭიდი წარმოადგენდა. ახალი შაშხანებისთვის ჯონსონმა შემუშავა დოლურისებური (ე.წ. როტორული) მჭიდი, რომელიც 10 ცალ აშშ-ს საშტატო .30-06 Springfield (7.62×63mm) ტიპის ვაზნას იტევდა. მჭიდის ვაზნებით შევსება შესაძლებელი იყო, როგორც ამერიკული შაშხანისთვის „Springfield M1903“  განკუთვნილი 5 ცალ ვაზნაზე გათვლილი კლიპებით (ე.წ. აბოიმით), ასევე მჭიდში ვაზნების სათითაოდ ჩალაგებით. გარკვეული წყაროების თანახმად ასეთი მჭიდის იდეა ჯონსონს მოუვიდა მას შემდეგ, რაც ალკოჰოლის მიღებისას ბარში მოისმინა, რომ ერთერთი ოფიცერი ჩიოდა გარანდის შაშხანის მჭიდის მოუხერხებლობის შესახებ.  არსებობს ლამაზად მოწოდებული ინფორმაცია (შესაძლოა გამოგონილიც), რომ ჯონსონმა იმ წუთას ბარშივე აიღო ხელსახოცი და მასზე დახაზა როტორული მჭიდის პირველი ჩანახატი ექსკიზის სახით.

მელვინ ჯონსონის სახელზე გაცემული პატენტი, რომელიც ეხება როტორული მჭიდის კონსტრუქციას. საპატენტო განაცხადი შეტანილ იქნა 1939 წლის 31 იანვარს, ხოლო პატენტი გაიცა 1944 წლის 15 თებერვალს

შაშხანის გადამუშავების შემდეგ ჯონსონმა დაიწყო თანამშრომლობა საკერავი მანქანების მწარმოებელ კომპანიასთან „Taft-Peirce Manufacturing Company“. აღნიშნული კომპანია შეკვეთის შემთხვევაში უზრუნველყოფდა შაშხანების დამზადებას. ჯონსონმა ასევე სცადა საკუთარი კონსტრუქციის შაშხანის სამოქალაქო ბაზარზე გაყიდვა. იგი პოტენციური კლიენტებს სთავაზობდა ორი სახის შაშხანას: 1. ძველი ვერტიკალური მჭიდიანი მოდელი აღნიშვნით V (vertical); 2. ახალი როტორული მჭიდით R (rotary). სამოქალაქო ბაზრისთვის განკუთვნილ მოდელებს ასევე ჰქონდა ოპტიკური სამიზნის სამაგრი და კონდახის ბოლოში უკუცემის შესამცირებლად განკუთვნილი საზურგე ამორტიზატორი.

ფოტოზე გამოსახულია ჯონსონის თვითდამტენი შაშხანის ვარიანტები დაწყებული სულ პირველი პროტოტიპით და დამთვარებული საბოლოო მოდელით

გარდა ამისა მელვინ ჯონსონმა შეიმუშავა 2 სახის მსუბუქი ხელის ტყვიამფრქვევი (LMG-Light Machine Gun). ერთი ხელის ტყვიამფრქვევი იყენებდა გვერდიდან ჰორიზონტალური სახით განთავსებულ მოხსნად მჭიდს, ხოლო მეორე ვერტიკალური სახით განლაგებულ მოხსნად მჭიდს.

ზემოთ გამოსახულია მსუბუქი ხელის ტყვიამფრქვევი ჰორიზონტალურად განთავსებული მოხსნადი მჭიდით, ხოლო ქვემოთ კი პროტოტიპი ვერტიკალურად განთავსებული მჭიდით

1939 წლის დეკემბერში და 1940 წლის თებერვალში „Taft-Peirce Manufacturing Company“-ის მიერ დამზადებულმა  როტორული ტიპის მჭიდიანმა შაშხანამ აბერდინის პოლიგონზე გაიარა გამოცდები, რომელიც ჯამში 11 დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა. გამოცდებზე შაშხანიდან გასროლილ იქნა 6000 ცალ ვაზნაზე მეტი. საცდელი სროლების დროს შეფერხებების რაოდენობამ შეადგინა მხოლოდ 12 ერთეული (რიგ წყაროებში გვხდება ინფორმაცია, რომ გამოცდებზე შაშხანებიდან გასროლილ იქნა 1200 ვაზნა ნორმალურ პირობებში, ხოლო 5000 ცალი ვაზნა სხვადასხვა რთულ პირობებში, როგორიცაა მტვრით და ქვიშით დაბინძურებული იარაღის შემოწმება, ასევე შემოწმება სიმაღლიდან ჩამოგდებით და სხვა.  აღნიშნული წყაროს თანახმად სულ ჯამში შეფერხებების რაოდენობამ შეადგინა 22 ერთეული). გამომცდელები აღნიშნავდნენ, რომ ჯონსონის იარაღი იყო გარანდის შაშხანაზე უფრო მეტად ტექნოლოგიური და პრაქტიკული. მიუხედავად ამისა აბერდინის პოლიგონის კომისიამ, 1940 წლის 23 თებარვალით დათარიღებულ საგამოცდო ანგარიშში ჩაწერა, რომ ჯონსონის შაშხანა არ შეესაბამებოდა საარმიო იარაღის მოთხოვნებს.  დაწუნების მთავარ ფაქტორს წარმოადგენდა ის, რომ იარაღი იყო ზედმეტად დიდი, მძიმე და ხიშტის დამაგრება მოძრავ ლულაზე იწვევდა ავტომატიკის მუშაობის ბალანსის დარღვევას.  ასევე სამხედროებს არ მოეწონათ დაბინძურების მიმართ მგრძნობიარე დოლურისებური (ე.წ. როტორული) მჭიდი.

ამ ყველაფრის შემდეგ ჯონსონმა სასწარაფო წესით დაამზადა მთლიანად მეტალის შემსუბუქებული ხიშტი. გარდა ამისა შეეცადა საქმეში ჩაერთო მისი გავლენიანი ოჯახი, სანაცნობო ქსელი და სენატორები, რომელთა დახმარებით ცდილობდა დაერწმუნებინა ამერიკელი კონგრესმენები ჯონ გარანდის შაშხანის უვარგისობაში. საბოლოოდ სანაცნობო ქსელმა და გავლენიანი ხალხის ჩარევამ არანაირი შედეგი არ გამოიღო. მიუხედავად ამისა, ჯონსონი სახმელეთო ჯარიდან გადაერთო, სამხედრო საზღვაო ძალებზე (Marine Corps) და მათ შესთავაზა საკუთარი შაშხანა.

1940 წლის მაისში ჯონსონის შაშხანები სერიული ნომრებით R13, R14 და R15 (სამივე მოდელი იყო როტორული მჭიდით) გამოსაცდელათ გადაეცათ საზღვაო ფეხოსანთა მსროელელებს. გამოცდებში მონაწილეობას იღებდა 4 საუკეთესო მსროლელი. შაშხანების გამოცდა  გაიმართა ვირჯინიის შტატში, კერძოდ Quantico-ოში მდებარე საზღვაო დეპოში (რიგი წყაროების თანახმად კი საზღვაო სამხედრო საწყობების ტეროტორიაზე). გამოცდებმა  სტარტი აიღო 1940 წლის 6 მაისს დღის მეორე ნახევარში და გაგრძელდა 7 მაისს მთელი დღის განმავლობაში. გამოცდებს ხელმძღვანელობდა კაპიტანი ჯორჯ ორდენი (George Van Orden). გამოცდების ფარგლებში სროლა წარმოებდა 300 იარდზე (274 მეტრი) და 1000 იარდზე (914 მეტრი). გამოცდებზე საკონტროლო იარაღს წარმოადგენდა აშშ-ს შეიარაღებაში არსებული თვითდამტენი შაშხანა „M1 Garand“ სერიული ნომრით 3536 და 3739. ჯონსონის შაშხანამ „M1 Garand“-ზე 10%-ით უკეთესი სიზუსტე აჩვენა.  პროცენტულად სიზუსტის მაჩვენებელი იყო შემდეგი სახის: ჯონსონის შაშხანა 81,2%, ხოლო ჯონ გარანდის შაშხანა “M1 Garand” 71,3%.

გამოცდების ანგარიშში საზღვაო ფეხოსანთა კაპიტანი ჯორჯ ვან ორდენი (George Van Orden) აღნიშნავდა, რომ ჯონსონის შაშხანა სიზუსტით და საბრძოლო ეფექტურობით გარკვეულწილად ჯობდა „M1 Garand“-ს. აქვე აღსანიშნავია, რომ „M1 Garand“-ის მჭიდში ჩადიოდა 8 ცალი ვაზნა, ხოლო ჯონსონის შაშხანაში 10 ვაზნა. მიუხედავად ამისა ჯონ გარანდის შაშხანის დამუხტვა უფრო სწრაფად ხდებოდა რადგან მასში ერთიანად იდებოდა 8 ცალი ვაზნა, თუმცა საბოლოო ჯამში სწრაფსროლის მაჩვენებელი ორივე შაშხანას ჰქონდა თანაბარი.

ამ ყველაფრიდან გამომდიანრე საზღვაო ფეხოსნებისთვის შეუკვეთეს ჯონსონის კონსტრუქციის 100 ცალი შაშხანა, რომელიც საველე გამოცდებს გაივლიდა. ეს იყო ჯონსონის მცირე, მაგრამ პირველი წარმატება.

მარცხნიდან მარჯვნივ სენატორი Morris Sheppard, სენატის კომიტეტის თავმჯდომარე სამხედრო საკითხებში გენერალ მაიორი George A. Lynch და აშშ-ს ქვეითთა (ფეხოსანთა) ხელმძღვანელი და სენატორი A.B. Chandler. ათვალიერებენ ჯონსონის თვითდამტენ შაშხანას

საველე გამოცდები გამართულ იქნა 1940 წლის ნოემბერს სან-დიეგოში. გამოცდებში მონაწილეობას იღებდა 4 განსხვავებული შაშხანა: სტანდარტული „Springfield M1903” გრძივად მოსრიალე საკეტით (ე.წ. ბოლტ ექშენ) როგორც საკონტროლო შაშხანა, თვითდამტენი “M1 Garand”, ჯონსონის შაშხანა როტორული მჭიდით და კომპანია Winchester-ის მიერ წარმოდგენილი კომპაკტური თვითდამტენი შაშხანა, რომელიც შემდგომ ცნობილი გახდება სახელწოდებით ”M1 Carbine“.

აღნიშნული გამოცდების შედეგად ჯონ გარანდის შაშხანა „M1 Garand“ დასახელდა საუკეთესო ეგზემპლარად, შემდეგ მოდიოდა ჯონსონის შაშხანა და ბოლოს ვინჩესტერის კომპაკტური შაშხნა. გადაწყვეტილება გარკვეულ წილად მიღებული იყო მატერიალურ-ტექნიკურ საფუძველზე. ვინაიდან M1 Garand მიმდინარე პერიოდში უკვე იწარმოებდა და მისი საწარმოო ხაზი იყო გამართული. ასევე სამხედრო საწყობებში უკვე ინახებოდა მისთვის განკუთვნილი სათადარიგო დეტალები.

თითქოს ყველაფერი დასრულებული იყო, მაგრამ მელვინ ჯონსონი არ აპირებდა ფარხმალის დაყრას. მან 1941 წელს მცირედით გადაამუშავა საკუთარი შაშხანა და მიანიჭა ე.წ. ოფიციალური სამხედრო ტიპის სახელწოდება „Johnson M1941“. (აქვე აღსანიშნავია, რომ აშშ 20-ანი წლების მეორე ნახევრიდან შეიარაღებაში არსებულ იარაღების აღნიშვნაში (ე.წ. ნომენკლატურაში) აღარ იყენებდა იარაღის შექმნის თარიღებს. შესაბამისად თუ ჯონსონის შაშხანას ოფიციალურად მიიღებდნენ შეიარაღებაში მისი აღნიშვნა ნაცვლად  „Johnson M1941“-სა იქნებოდა "US Rifle, Caliber .30, M2".

კონსტრუქცია და აგებულება

როგორც უკვე ავღნიშნეთ ჯონსონის შაშხანა იყენებს ლულის მოკლე სვლის პრინციპს. ლულაში შესრულებულია 4 ცალი მარჯვნივმიმართული ჭრილი. ლულის გადაკეტვა ხდება საკეტზე არსებული 8 ცალი საბრძოლო ბჯენის (შვერილების) მქონე თავაკის მეშვეობით. შაშხანის კონდახ-სარეცელი დამზადებულია ხისგან. ხისგან არის დამზადებული აგრეთვე ტიბჟირი. ლულას უკანა ნაწილში გააჩნია პერფორირებული (დასვრეტილი) გარსაცმი, ხოლო  მისი დიდი ნაწილი არის უბრალოდ ღია მდგომარეობაში.  უკანა სამიზნე მოწყობილობა არის დიოპტრული ტიპის და შესაძლებელია მისი რეგულირება სხვადასხვა დისტანციაზე სასროლად. გასროლის დროს ლულა და საკეტი გარკვეულ მანძილს გადის ერთად სანამ ტყვია არ დატოვებს ლულას და ლულაში არსებული წნევა არ დაეცემა. შემდეგ ლულა ებჯინება ჩარჩოზე განთავსებულ ბჯენს, ხოლო საკეტის მბრუნავი თავაკი ამასობაში ახდენს გადაბრუნებას, რის შემდეგაც იგი თავისუფლდება ლულისგან, დამოუკიდებლად აგრძელებს უკუსვლას, და ამოაქვს გასროლილი ვაზნის მასრა ლულის სავაზნედან. შემდეგ იგი შეკუმშული დამაბრუნებელი ზამბარის მეშვეობით კვლავ წინ იწყებს გადაადგილებას, აწვდის მჭიდიდან მორიგ ვაზნას და მბრუნავი თავაკის შემობრუნებით ახდენს ლულის გადაკეტვას. 

ჯონსონის თვითდამტენი შაშხანის საკეტის თავაკი 8 ცალი საბრძოლო ბჯენით. აღსანიშნავია რომ მასში გამოყენებული საკეტის თავაკი რამოდენიმე ბჯენით კონსტრუქციულად ჰგავს ბრიტანულ თოფის Fosbery Pump Shotgun საკეტს

პირველი შეკვეთები

აღსანიშნავია, რომ 1940 წლის მიწურულს და 41-ის დასაწყისში ჰოლანდიამ, ნიდერლანდების შეიარაღებული ძალების შემსყიდველი კომისიის შუამდგომლობით დაიწყო ამერიკის შეერთებულ შტატებში გარკვეული იარაღების შესყიდვა. სწორედ ამ შესყიდვების ფარგლებში მელვინ ჯონსონს დაუკვეთეს თავდაპირველად 10 200 ცალი და შემდგომ კიდევ 10 200 ცალი შაშხანა (რიგი წყაროების თანახმად შეკვეთის რაოდენობაში სახელდება 30 000 ერთეული ხოლო ზოგი წყარო საერთოდ 70 000 ცალს ასახელებს). თვითდამტენი შაშხანები ჰოლანდიას ესაჭიროებოდა ოსტ-ინდოეთში (დღევანდელი ინდონეზია) დისლოცირებული კოლონიალური ჯარის გადასაიარაღებლად, რადგან პოტენციურად არსებობდა ამ ტერიტორიაზე იაპონელების შეჭრის საფრთხე. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ შეკვეთილი შაშხანები გათვლილი უნდა ყოფილიყო ამერიკულ საშტატო ვაზნაზე „.30-06 Springfield“ (7.62×63mm) და არა გერმანულ “7.92mm Mauser” ტიპის ვაზნზე, რომელიც ჰოლანდიაში იყო გავრცელებული.

ვინაიდან შეკვეთა იყო საკმაოდ მასიური, მელვინ ჯონსონს მოუწია ჩამოეყალიბებინა ფართომასშტაბიანი წარმოება. ამისათვის მან კომპანია „Universal Windings of Providence“-თან თანაშმრომლობის შედეგად და საკუთარი კომპანიის  „Johnson Automatics“-ის ძალებით  მოახდინა კრენსტონში მდებარე ტექსტილის ქარხნის "Cranston Arms Co. inc.“ ტერიტორიაზე შაშხანების საწარმოო ხაზის გამართვა.

ქარხანაში დაწყებულ იქნა შაშხანების წარმოება, მცირე პარტიების სახით, რომელიც ჰოლანდიაში უნდა გაგზავნილიყო. სწორედ ამ ეპიზოდში იაპონიამ მოახდინა ოსტ-ინდოეთის ოკუპირება. ამას დაემთხვა ასევე პერლ-ჰარბორში განვითარებული მოვლენებიც და აშშ ჩაერთო მეორე მსოფლიო ომში, რასაც თავის მხრივ მოჰყვა იარაღის ექსპორტზე გარკვეული შეზღუდვები. საბოლოო ჯამში ჰოლანდიას მიეწოდა მხოლოდ 3000 (რიგი წყაროების თანახმად მხოლოდ 1999) ერთეული ჯონსონის შაშხანა “Johnson M1941”, ხოლო შაშხანების გარკვეული ნაწილი შეყოვნდა ქარხნის საწყობში.

ფოტოზე გამოსახულია ოსტ-ინდოეთის ტერიტორიაზე დისლოცირებული სამხედრო მოსამსახურეები, რომლებიც ვარჯიშობენ და სწავლობენ მელვინ ჯონსონის თვითდამტენი შაშხანის გამოყენებას

ზუსტად ამ პერიოდში აშშ-ს საზღვაო კორპუსს დაწყებული ჰქონდა პირველ საპარაშუტო დანაყოფების ჩამოყალიბება. სწორედ ამ დროს ისინი დაინტერესდნენ ჯონსონის მსუბუქი ხელის ტყვიამფრქვევებით (LMG). ვინაიდან ჯონსონის ხელის ტყვიამფრქვევს ჰქონდა მოხსნადი ლულა და მარტივად იშლებოდა 2 შემადგენელ ნაწილად, რაც გაადვილებდა მის გამოყენებას პარაშუტით დესანტირებისას. ამრიგად საზღვაო კორპუსმა განახორციელა მცირე რაოდენობით ჯონსონის მსუბუქი ხელის ტყვიამფრქვევის შესყიდვა.

ფოტოზე გამოსახული არიან ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო კორპუსის საპარაშუტო დანაყოფის მებრძოლები, რომლებიც შეიარაღებული არიან მელვინ ჯონსონის მსუბუქი ხელის ტყვიამფრქვევებით (LMG)

აქვე საინტერესოა კიდევ ერთი ფაქტი. როდესაც პირველი საპარაშუტო ბატალიონი ემზადებოდა სოლომონის კუნძულებზე (Solomon Islands) დესანტირებისთვის, მელვინ ჯონსონმა არაოფიციალურად ე.წ. შეწირულობის სახით გადასცა 23 ცალი საკუთარი კონსტრუქციის თვითდამტენი შაშხანა “Johnson M1941”. ეს ჟესტი ჯონსონის მხრიდან წარმოადგენდა როგორც პატივისცემის გამოხატვას საზღვაო ძალების მიმართ და ასევე ატარებდა ე.წ. სამომავლო გათვლას იმაზე, რომ საზღვაო ძალები დაუკვეთავდა შაშხანების გარკვეულ რაოდენობას.

1942 წლის დეკემბერში ჟურნალმა „Look“ გამოაქვეყნა სტატია პირველი საპარაშუტო ბატალიონის სერჟანტის ჰარი ტალის (Harry M. Tully) შესახებ, რომელმაც Johnson M1941 -ის გამოყენებით დაახლოებით 800 იარდის  (731 მეტრი) მანძილიდან შეძლო 42 იაპონელის განადგურება. ამ საგმირო საქმის გამო ჰარი ტალიმ მიიღო ვერცხლის ვარსკვლავი. აღნიშნული საბრძოლო ეპიზოდის და ჰარი ტალის გმირობის შესახებ საზღვაო ფეხოსნებში ბევრად უფრო ადრე გავრცელდა ინფორმაცია, ამიტომ 1942 წლის ოქტომბერში მეორე საპარაშუტო ბატალიონმააც მოითხოვა „Johnson M1941“. მათ ძალიან მალევე მიაწოდეს 650 ცალი შაშხანა, რომელიც წესით ჰოლანდიისთვის იყო დამზადებული. ასე და ამგვარად ჯონსონის იარაღი მცირე სახით, მაგრამ მაინც ხვდებოდა აშშ-ს სხვადასხვა დანაყოფების შეიარაღებაში. მოგვიანებით შაშხანებზე მოთხოვნა განახორციელა მესამე საპარაშუტო ბატალიონმაც, თუმცა ამ ეპიზოდში ჩაერთო ხელმძღვანელობა, რომელთაც ეშინოდათ, რომ ჯონსონი მიაწვდიდა უხარისხო შაშხანებს. ამის მიზეზი გახლდათ ის რომ ჯონსონის შაშხანა არ გადიოდა სამხედრო ხარისხის კონტროლს, რადგანაც იგი ოფიციალურად არ წარმოადგენდა აშშ-ს საარმიო იარაღს. ამას ისიც ემატებოდა, რომ შაშხანების პარტია ჯონსონის კომპანიას დამზადებული ჰქონდა ჰოლანდიის არმიისთვის და მათ აშშ-ში არ ჰქონდათ გავლილი არანაირი ოფიციალური ხარისხის კონტროლი.

„Johnson M1941“-ის შესახებ გამოხმაურებები საზღვაო ფეხოსნების მხრიდან კი იყო მხოლოდ დადებითი სახის. მათ მოსწონდათ მაღალი სწრაფსროლა, მოხერხებულობა და უფრო ნაკლები უკუცემა, ვიდრე ჰქონდა ჯონ გარანდის შაშხანას (M1 Garand). მთავარი ჩივილები ეხებოდა შაშხანაში დიდი რაოდენობით გამოყენებულ მცირე ზომის დეტალებს, რომელთა დაკარგვაც საველე პირობებში იყო საკმაოდ ადვილი. ასევე სამხედრო ნაწილებში არ არსებობდა ჯონსონის შაშხანისთვის განკუთვნილი სათადარიგო დეტალები. მიუხედავად ამისა ჯონსონის თვითდამტენ შაშხანას და მსუბუქ ხელის ტყვიამფრქვევს მაინც იყენებდნენ საზღვაო ფეხოსნები.

ცნობილია რომ “Johnson M1941” გამოიყენებოდა კუნძულ ბუგენვილზე (Bougainville) და მის ახლოს მდებარე კუნძულ შუაზელზე (Choiseul) ჩატარებული დივერსიული რეიდის დროს. აღნიშნული ბრძოლების დასრულების შემდეგ გაცემულ იქნა ბრძანება რომ მოეშორებინათ ყველა არასტანდარტული იარაღი, რომელიც არ წარმოადგენდა ოფიციალურად შეიარაღებაში მიღებულ ერთეულს. პირველ რიგში ეს ეხებოდა ჯონსონის თვითდამტენ შაშხანას “Johnson M1941”. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე მებრძოლებს დაევალათ შაშხნაბის უტილიზაცია დამტვრევით და მიწაში დამარხვით. ერთერთი რიგითი საზღვაო ქვეითი კლიფორდ გუდინი თავის მოგონენებში წერდა, რომ შაშხანას მოაძრო ლულა და დამარხა სანაპიროზე, ხოლო დანარჩენი დეტალები ჩაალაგა თავის ჩანთაში და ნაწილ ნაწილ ფოსტით გააგზავნა სახლში. 

ამბავი რობერტ დანლეპის  (Robert Hugo Dunlap) შესახებ

ყველაზე ცნობილი ფაქტი, რომელიც უკავშირდება ჯონსონის თვითდამტენ შაშხანას, გახლავთ კაპიტანი რობერტ დანლეპი (Robert Hugo Dunlap) და მისი ისტორია. როდესაც აშშ ჩაერთო მეორე მსოფლიო ომში, რობერტ ჰუგო დანლეპი გახლდათ კოლეჯის სტუდენტი. იგი 1942 წელს მოხალისედ ჩაეწერა საზღვაო ფეხოსანთა კორპუსში, სადაც თავდაპირველად ჩაირიცხა რეზერვში (U.S. Marine Corps Reserve), ხოლო შემდეგ გაგზავნილ იქნა ოფიცრების მოსამზადებელ კურსზე. 1943 წელს ლეიტენანტის წოდებით შეუერთდა პირველი პოლკის მესამე ბატალიონს.

    რობერტ დანლეპი (Robert Hugo Dunlap)

როდესაც 1943 წელს კუნძულ ბუგენვილზე (Bougainville) დასრულდა საბრძოლო ბატალიები და გაიცა განკარგულება შაშხანების უტილიზაციაზე, რობერტ ჰუგო დანლეპმა გადაწყვიტა დაეტოვებინა მისი შაშხანა “Johnson M1941”. ვინაიდან შაშხანა ოფიციალურად არ აღირიცხებოდა არსად, მას ვერავინ ვერ მოედავებოდა სახელმიწოფო ქონების მოპარვას. ამიტომ დანლეპმა შაშხანა დაშალა და თან წაიღო ჰავაის კუნძელზე მდებარე საწვრთნელ ბანაკში, საიდანაც იგი გადაყვანილ იქნა აშშ-ს საზღვაო ფეხოსანთა კორპუსის მეხუთე დივიზიაში. მთელი ეს პერიოდი შაშხანა “Johnson M1941” თან ჰქონდა. შემდგომ რობერტ ჰუგო დანლეპი დანიშნეს 26-ე პოლკის პირველი ბატალიონის მეთაურად. სწორედ ეს ბატალიონი იქნა გაშვებული კუნძულ ივოძიმაზე. სურიბატის მთების მისადგომებთან საზღვაო ფეხოსნები მოყვნენ ძლიერი ცეცხლის ქვეშ სადაც უდიდესი დანაკარგი განიცადეს. ჰუგო დანლეპმა როგორც მეთაურმა, კაპიტანის წოდებით გადაწყვიტა თავად წასულიყო იაპონელების პოზიეციების დასაზვერად. იაპონელი მებრძოლები იმალებოდნენ კლდეებში მოწყობილ სამალავებსა და გამოქვაბულებში, ამიტომ მათი ადგილსამყოფელის აღმოსაჩენად აუცილებელი იყო ახლოს მისვლა. ჰუგო დანლეპმა შეძლო იაპონელების განლაგების ადგილის აღმოჩენა რის შემდეგაც კოორდინატები გადასცეს საზღვაო არტილერისტებს, რომლებმაც გემიდან გახსნეს საარტილერიო ზალპი და მოახერხეს მტრის პოზციების განადგურება.  ჰუგო დანლეპმა მეორე დღეს კვლავ გაიმეორა იგივე სადაზვერვო ოპერაცია, რის შედეგადაც მთლიანად აღებულ იქნა სურიბატის მთები. შემდეგ რობერტ ჰუგო დანლეპი დაიჭრა და გადაყვანილ იქნა ჰოსპიტალში, სადაც რამოდენიმე თვე მოუწია მკურნალობა. 1945 წლის 18 დეკემბერს მას და კიდევ ხუთ ამერიკელ სამხედრო მოსამსახურეს თეთრ სახლში აშშ-ს პრეზიდენტმა ჰარი ტრუმენმა გადასცა საპატიო მედალი (Medal of Honor). შემდგომ მას მიენიჭა მაიორის წოდება და გადაინაცვლა თადარიგის ოფიცრად. ასევე შეეძინა ორი შვილი, 18 წელი ეწოდა ფერმერის საქმიანობას ხოლო შემდეგ პენსიაზე გასვლამდე მუშაობდა მასწავლებლად. აღსანიშნავია რომ მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში იგი ინახავდა ჯონსონის შაშხანას “Johnson M1941” რომლის სერიული ნომრი იყო A0009.

      1998 წელს ილინოისის შტატი დაიდგა მისი საპატივსაცემო მონუმეტი, რომელზეც იგი ჯონსონის შაშხანით ხელშია გამოკვეთილი. 2000 წლის 24 მარტს დანლეპი 79 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ხოლო მისი შაშხანა გამოფენილია Simpson Ltd-ს საიარაღო ექსპოზიციაში.

ფოტოზე გამოსახულია  კოლექციონერი Brad Simpson, რომელსაც ხელში უჭირავს დანლეპის ნაქონი შაშხანა სერიული ნომრით  A0009

ოფიციალურად „Johnson M1941“ საზღვაო ფეხოსნების მიერ გამოიყენებოდა მანამ, სანამ მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს არ მოხდა  საზღვაო ფეხოსანთა საპარაშუტო  პოლკის დაშლა. ამ ეპიზოდის დროს ჯონსონს საბოლოდ ჰქონდა შეჩერებული შაშანების წარმოება.

რიგი წყაროების თანახმად ომის დასრულების შემდეგ შაშხანების გარკვეული ნაწილი დასაწყობებულ იქნა სან-დიეგოში. ჯონსონმა მოახდინა 125 ცალი შაშხანის გამოსყიდვა. თითო შაშხანაში მან გადაიხადა 50 დოლარი.  შემდეგ მოახდინა შაშხანების რესტავრაცია და 1946 წელს  ჟურნალ „American Rifleman“ -ის მეშვეობით თითო შაშხანა გაყიდა 250 აშშ დოლარათ.

ვარიანტები სხვა კალიბრზე

გარკვეული წყაროების თანახმად ჯონსონს 1941 წელს ჩილედანაც ჰქონდა დაკვეთა 1000 ცალ შაშხანაზე, რომელიც გათვლილი უნდა ყოფილიყო ვაზნაზე „7×57mm Mauser“. ასევე კომერციული მიზნებისთვის როგორც სანადირო და სპორტული შაშხანა მცირე რაოდენობით დამზადდა  .270 Winchester ტიპის ვაზნაზე გათვლილი ვარიანტებიც.

1953 წელს ჯონსონმა კომპანია „Winfield Arms Co“-ს თაოსნობით გამოისყიდა ჰოლანდიისთვის დამზადებული შაშხანების პარტიიდან საკმაოდ დიდი ნაწილი და კანადის გავლით შემოიტანა აშშ-ში, რის შემდეგაც კერძო პირებზე ახდენდა მათ რეალიზაციას. „Johnson M1941“ სამოქალაქო ბაზრიდან გაქრა დაახლოებით 1960-ანი წლების შუა პერიოდში.

შაშხანას ხშირად იყენებდნენ ამერიკელი მონადირეები და იარაღის მოყვარულები. რიგი წყაროების თანახმად 1950-ან წლებში  „Johnson M1941“ ებრაელი ჯარისკაცების ხელშიც ჩნდებოდა. შაშხანა არაოფიცალურად 1961 წელს „ღორების ყურეში“ ფიდელ კასტროს წინააღმდეგ აჯანყებული მებრძოლი ბრიგადის (Brigade 2506) ხელშიც აღმოჩნდა.

ასევე გარკვეულ წყაროებში გვხდება ინფორმაცია, რომ ასოციაციის National Rifle Association (NRA) წევრებმა, როგორც ცხელი ღვეზელები ისე დაიტაცეს შაშხანები  „Johnson M1941“. თითო შაშხანის ღირებულება დღევანდელი კურსით შეადგენდა 3500 აშშ დოლარს.

50-ანი წლების მიწურულს კომპანია რომელიც აწარმოებდა „Johnson M1941“-ს, ჩაყლაპულ იქნა გიგანტი მწარმოებლის „Winchester Repeating Arms Company“-ს მიერ. მელვინ ჯონსონის ნიჭი სათანადოდ შეაფასა კომპანია „Armalite“-მა და კონსულტანტის თანამდებობაზე აიყვანა სამსახურში. მოგვიანებით ჯონსონმა დატოვა Armalite და 1963 წელს დაარეგისტრირა კომპანია „Johnson Arms Inc“. 1965 წლის 9 იანვარს იგი მივლინებით იმყოფებოდა ნიუ-იორკში სადაც მოულოდნელად გარდაიცვალა გულის შეტავით.

მიუხედავად იმისა, რომ „Johnson M1941“ არ იქცა აშშ-ს არმიის ძირითად იარაღათ, მასში არსებული კონსტრუქციული თავისებურებანი (მაგალითად საკეტი) გარკვეულ წილად სახეცვლილი ფორმით გამოყენებულ იქნა ისეთ ცნობილ იარაღებში, როგორიც გახლავთ AR-10 და AR-15.   

მელვინ ჯონსონის ერთადერთ ქმნილებას არ წარმოადგენდა შაშხანა „Johnson M1941“. მან როგორც უკვე ვისაუბრეთ ასევე შექმნა მსუბუქი ხელის ტყვიამფრქვევი და სპეციალური ვაზნა  „5.7mm Spitfire“, რომელიც გამოიყენებოდა მოდიფიცირებულ კარაბინში „M1 carbine“

დღეს არ არსებობს ოფიციალური საწარმოო მაჩვენებლები, მაგრამ ითვლება, რომ სულ ჯამში დამზადდა დაახლოებით 30 000 ცალი შაშხანა და მათთვის განკუთვნილი 70 000 ცალამდე მაკომპლექტებელი დეტალები. თუმცა ეს ციფრები არ დასტურდება ოფციალური დოკუმენტებით. კომპანია „Johnson Automatics“-ის ჩანაწერების და დოკუმენტაციის დიდი ნაწილი განადგურდა 1961 წელს კომპანია ვინჩესტერის ოფისში გაჩენილი ძლიერი ხანძრის დროს.

ფრომერის პირველი პისტოლეტები

Frommer M1901 პირველი პროტოტიპი

1867 წელს ჩამოყალიბდა ავსტრია-უნგრეთის მონარქია, ხოლო ერთ წელში (ზუსტად 1868 წელს) დღევანდელი უნგრეთის ტერიტორიაზე დაიბადა მეიერაღე რუდოლფ ფრომერი (Rudolf Frommer). 1896 წელს რუდულფ ფრომერმა დაასრულა განათლება ინჟინერის განხრით, ხოლო 1900 წელს შეუდგა მუშაობას უნგრეთის ყველაზე ცნობილ ქარხანაში Fegyver és Gépgyár R.T, Budapest (FÉG) რომელსაც მაშინ ერქვა „Fegyvergyár“ (შემოკლებით „F.G.GY“). ქარხანაში მუშაობის დაწყებისთანავე რუდოლფ ფრომერმა მიიღო დავალება, რომ შეექმნა თვითდამტენი პისტოლეტი. თუ აღნიშნული პისტოლეტი კარგად გაართმევდა თავს საარმიო გამოცდებს, ოფიცალურად მიიღებდნენ შეიარაღებაში და გახდებოდა ავსტრია-უნგრეთის არმიის საშტატო ცეცხლსასროლი პისტოლეტი.

რუდოლფ ფრომერმა მუშაობის დაწყებიდან ერთ წელში 1901 წელს აიღო საპეტენტო მოწმობა, რომელიც ეხებოდა მისი პირველი პისტოლეტის კონსტრუქციას. პროტოტიპს მიენიჭა სამუშაო აღნიშვნა Frommer M1901, ხოლო მისი დამზადება მცირე სერიული პარტიის სახით განხორციელდა 1903 წელს. სულ დამზადდა 200 ცალამდე პისტოლეტი.

Frommer M1901

Frommer M1901 გათვლილი იყო 8x19mm Roth ტიპის ვაზნაზე, რომელიც გეორგ როტის (Georg Roth) მიერ იყო შემუშავებული. იმ მომენტისთვის ამ ვაზნას ჰქონდა უკეთესი ბალისტიკური მახასიათებლები, ვიდრე 7,65x17მმ-ან ბრაუნგის ვაზნას (.32ACP). მისი ენერგია შეადგენდა დაახლოებით 360-380 ჯოულს.

ფოტოზე მარცხნივ გამოსახულია 8x19mm Roth ტიპის ვაზნა, ხოლო მის გვერდით შედარებისთვის ბრაუნინგის 7,65x17mm Browning (.32ACP)

პისტოლეტის კონსტრქუცია იყო საკმაოდ უცნაური და მუშაობდა ლულის გრძელი სვლის პრინციპით. გრძელი ლულა ჩამაგრებული იყო მილისებურ გარსაცმში, რომელიც პისტოლეტის ჩარჩოს განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენდა და მუშაობდა როგორც ლულის მიმმართველი. ლულის ჩაკეტვა ხდებოდა საკეტის მბრუნავი თავაკით. გასროლის დროს ლულა საკეტთან ერთად გადაადგილდებოდა უკან და გარკვეული მანძილის გავლის შემდეგ საკეტის მბრუნავი თავაკი ახდენდა შემობრუნებას საკუთარი ღერძის გასწვრივ, რის შემდეგაც საკეტი და ლულა თავისუფლდებოდა ერთმანეთისგან. საკეტის განთავისუფლების შემდეგ იგი ინერციით აგრძელებდა უკუსვლას. ლულა საკუთარი ზამბარის წყალობით უბრუნდებოდა საწყის პოზიციას, ხოლო საკეტი საკუთარი დამაბრუნებელი ზამბარის ზემოქმედებით ანხორციელებდა მჭიდიდან ვაზნის მიწოდებას ლულის სავაზნეში.

პისტოლეტი იყენებდა ღია ჩახმახს, ხოლო დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი იყო ერთმაგი მოქმედების (SA). აღსანიშნავია რომ პისტოლეტს ჰქონდა არა მოხსნადი, არამედ მუდმივი მჭიდი. ვაზნების ჩასალაგებლად საჭირო იყო საკეტის გახსნა. მჭიდში ვაზნების ჩალაგება ხდებოდა ლიანდაგისებური ვაზნების დამჭერით (ე.წ. კლიპით), რომელშიც 10 ცალი ვაზნა ეტეოდა.

პისტოლეტის ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები ასე გამოიყურება:

კალიბრი/ვაზნა:

8x19mm (8mm Roth Model 1896)

სიგრძე:

275 მმ

ლულის სიგრძე:

159 მმ

წონა ვაზნების გარეშე:

1050 გრამი

ჭრილების რაოდენობა ლულაში:

4 ჭრილი

მჭიდის ტევადობა:

10 ცალი ვაზნა

პისტოლეტმა Frommer M1901 გამოცდები გაიარა ავსტრია-უნგრეთში, შვედეთში, დიდ ბრიტანეთში, ესპანეთში და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. თუმცა საბაოლოოდ ვერცერთ კონკურსზე ვერ გახდა გამარჯვებული. ყველაზე წარმატებული ეპიზოდი ჰქონდა შვედეთში, სადაც აჯობა კონკურენტებს და ფინალში გადავიდა ჯონ ბრაუნინგის FN M1903-თან ერთად. საბოლოოდ შვედებმა არჩევანი FN M1903-ზე გააკეთეს. პისტოლეტის წარუმატებლობის მთავარ მიზეზს წარმოადგენდა ზედმეტად რთული კონსტრუქცია და მუდმივი მჭიდი, რომელიც ართულებდა პისტოლეტის ვაზნებით შევსებას.

Frommer M1906

ვინაიდან პისტოლეტი წარუმატებელი გამოდგა რუდოლფ ფრომერმა გადაწყვიტა განეხრციელებინა გარკვეული ცვლილებები და დაიწყო მუშაობა ახალ მოდელზე, რომელიც 1906 წელს გამოჩნდა. პისტოლეტს მიენიჭა აღნიშვნა Frommer M1906. მთავარი ცვლილებები ეხებოდა შიდა კონსტრუქციას, რომელიც გახდა წარმოებისთვის უფრო მარტივი და გაიზარდა პისტოლეტის საიმედოობა. თუმცა არ შეცვლილა პისტოლეტის ავტომატიკის მოქმედების პრინციპი და იგი ისევ ლულის გრძელ სვლით მუშაობდა.

Frommer M1906

საინტერესოა ის ფაქტი რომ გადამუშავებული პისტოლეტი იყენებდა გეორგ როტის მიერ შექმნილ 7,65x13მმ-ან ვაზნას, რომელიც იყო გაცილებით სუსტი ვიდრე 8x19mm Roth რომელიც ფრომერის პირველ პისტოლეტში Frommer M1901 გამოიყენებოდა. საცდელი სახით დამზადდა ასევე 7,65მმ-ანი ბრაუნინგის (.32ACP) ტიპის იდენტურ ვაზნაზე რომელიც ცნობილია სახელწოდებით 7,65mm Frommer Long.

ფოტოზე გამოსახულია მარცხნიდან-მარჯვნივ: 1. 7,65x13mm Roth (7,65mm Roth-Frommer); 2. 7,65mm Frommer Long; ხოლო 3, 4 და 5 გახლავთ 7,65mm Roth-Frommer-ის ანალოგი, რომელიც ცნობილია აღნიშვნით 7,65mm Roth-Sauer

Frommer M1906-ის პირველი ვარიანტი იყენებდა ისევ მუდმივ (არამოხსნად) მჭიდს, თუმცა შემდგომ იგი ჩაანაცვლა მოხსნადმა მჭიდმა, რომელის მორგებაც ტრადიციულად პისტოლეტის სახელურის ქვემოდან ხდებოდა. მჭიდი თავის კონსტრუქციით გარკვეულწილად ჰგავდა პარაბელუმის (ლუგერის) მჭიდს. მჭიდის ძირზე შესრულებული იყო ხისგან დამზადებული ღილაკისმაგვარი „კოჭები“.

Frommer M1906 საერთო ჯამში 1906 წლიდან 1906 წლის ჩათვლით დამზადდა დაახლოვებით 300 ერთეულამდე (რიგი წყაროები ასახელს 1000 ერთეულს) რადგან 1910 წელს რუდოლფ ფრომერმა წარმოადგინა კიდევ ერთი გადამუშავებული მოდელი აღნიშვნით Frommer M1910.

Frommer M1910

Frommer M1910 ფაქტიურად წარმოადგენდა რუდოლფ ფრომერის პირველი პისტოლეტების „ტრილოგიის“ ერთგვარ დასასრულს. გადამუშავებული მოდელი იყენებდა 8 ცალ ვაზნაზე გათვლილ მოხსნად მჭიდს, ხოლო სახელურის უკან დამატებული იყო კლავიშისებური მცველი. მსროლელი აღნიშნულ კლავიშზე ხელის მოჭერით ახდენდა მცველის გათიშვას.

ავტომატიკა კვლავ ლულის გრძელი სვლის პრინციპით მუშაობდა და ლულის ჩაკეტვას საკეტის მბრუნავი თავაკი ახდენდა. მჭიდის ღილაკ-ფიქსატორი განთავსებული იყო პისტოლეტის ჩარჩოზე მარცხენა მხარეს სასხლეტის დამცავი კავის უკან.

1912 წლის ნოემბერში პისტოლეტი Frommer M1910 გამოცადეს არმიის საარმიო-სასროლოსნო სკოლაში, თუმცა სუსტი 7,65მმ-ანი ვაზნის გამო უარი თქვეს მის შეიარაღებაში მიღებაზე. 7,65x13mm Roth-Frommer ტიპის ვაზნა იყენებდა 4,6 გრამიან ტყვიას, რომლის საწყისი სიჩქარე შეადგენდა 270 მ/წამს, ხოლო ენერგია 168 ჯოულს (რიგ წყაროებში სახელდება 325-330მ/წამი, ხოლო ენერგია 243-252 ჯოული). 


ფოტოზე გამოსახულია 7,65x13mm Roth-Frommer და შედარებისთვის მარჯვნივ 9x19mm Luger ტიპის ვაზნა

არმიის მხრიდან წამოსული უარის მიუხედავად მაინც ხდებოდა პისტოლეტის მცირე სერიებად წარმოება იმ იმედით, რომ სამოქალაქო ბაზარზე გამოჩნდებოდა მუშტარი. საბოლოოდ ისე განვითარდა მოვლენები, რომ Frommer M1910 შეიარაღებაში მიიღო უნგრეთის ჟანდარმერიამ.

პისტოლეტის ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები ასე გამოიყურება:

კალიბრი/ვაზნა:

7,65x13mm Frommer (7,65mm Roth-Sauer)

სიგრძე:

186 მმ

ლულის სიგრძე:

99 მმ

სიმაღლე:

128 მმ

სიგანე:

30 მმ

სამიზნე ხაზის სიგრძე:

147 მმ

წონა ვაზნების გარეშე:

635 გრამი

მჭიდის ტევადობა:

8 ცალი ვაზნა

სულ პისტოლეტის წარმოება გაგრძელდა ჯამში 3 წელი (1910 წლიდან 1912 წლის ჩათვლით). პირველ წელს ქარხანამ დაამზადა დაახლოებით 3000 ცალი პისტოლეტი. 1911 წელს რიგი წყაროების თანახმად დამზადდა 2000 ცალი პისტოლეტი ხოლო რიგი წყაროების თანახმად 3000-მდე, ხოლო 1912 წელს დაახლოებით 5000 ერთეული, რის შემდეგაც ფაბრიკამ შეაჩერა მისი წარმოება და გადაერთო რუდოლფ ფრომერის ახალი პისტოლეტის Frommer M1912 წარმოებაზე (ეს პისტოლერი შემდეგ ცნობილი გახდა სახელწოდებით „Frommer Stop“). სულ დამზადებული პისტოლეტების Frommer M1910 ზუსტი რაოდენობა უცნობია. რიგ წყაროებში სახელდება 10 000 ცალამდე ხოლო გარკვეული წყაროების თანახმად 11 000.

დღს Frommer M1906, M1910 და განსაკუთრებით M1901 ფაქტიურად თითებზე ჩამოსათვლელი რაოდენობით შემორჩა, ვინაიდან მათი დიდი ნაწილი 1914 წელს დაწყებულ პირველ მსოფლიო ომს შეეწირა.