United Defense M42 (UD M-42)

1940 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში, High Standard Manufacturing Company-ს საკუნსტრუქტორო განყოფილებაში კარლ გუსტავ სვებილიუსის (Carl Gustave "Gus" Swebilius) მიერ დაწყებულ იქნა მუშაობა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევზე. ამ პერიოდში აშშ-ს არმია ძირითადად იყენებდა საკმაოდ ძვირადღირებულ და წარმოებისთვის რთულ ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებს. სწორედ ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე კომპანია High Standard-ის მთავარ გათვლას წარმოადგენდა შეექმნა ტომპსონის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევთან შედარებით უფრო მარტივად საწარმოებელი, იაფი და მსუბუქი იარაღი, რომელითაც დაინტერესდებოდა აშშ-ს არმია.

კარლ გუსტავ სვებილიუსი

კარლ გუსტავ სვებილიუსმა სამუშაობის დასრულების შემდგომ წარმოადგინა პროტოტიპი რომელიც გათვლილი იყო ამერიკის საშტატო პისტოლეტის ვაზნაზე .45ACP. კომპანიის მხირდან მთავარ ამოცანას წარმოადგენდა სამთავრობო შეკვეთის მოპოვება რომლის შემდეგაც უკვე დაიწყებდნენ ახალი იარაღის სერიულ წარმოებას. High Standard Manufacturing Company გარდა ამერიკის შეერთებული შტატებისა, ასევე ცდილობდა შეკვეთების მოპევებას სხვა ქვეყნებში. მათ დავალება მისცეს ფრენკ ჯონას (Frank Jonas) რომ აქტიურად ემუშავა იარაღის გაყიდვაზე.

Frank Jonas-მა ახალი იარაღი შესთავაზა ჰოლანდიის მთავრობას და პირველი ოფიციალური შეკვეთაც სწორედ ჰოლანდიის მხრიდან განხორციელდა. ჰოლანდიას პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები ესაჭიროებოდა აღმოსავლეთ ინდოეთში დისლოცირებული ჯარისთვის.

ჰოლანდიური შეკვეთის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი გათვლილი უნდა ყოფილიყო 9mm Parabellum (9x19mm Luger) ტიპის ვაზნაზე. ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის კი კომპანია High Standard-ის მიერ დამზადებული პროტოტიპი იყენებდა .45 ACP ტიპის ვაზნებს (რიგი წყაროების თანახმად სულ ამ კალიბრის ვაზნაზე დამზადდა მხოლოდ 3 ცალი ეგზემპლარი, ხოლო გარკვეული წყაროები ასახელბს 6 ცალს).

პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევზე მუშაობისას კომპანია High Standard-მა ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტროდან მიიღო დაკვეთა 12 000 ცალ ბრაუნინგის .50 კალიბრიან ტყვიამფრქვევზე, რომელიც 10 თვის განმავლობაში უნდა დაემზადებინა. High Standard-ს არ ეყოფოდა რესურსი რომ პარალელურად ახალი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევიც ეწარმოებინა, ამიტომ შეაჩერა მისი წარმოების საკითხი და ძირითადი რესურსი მთლიანად ბრაუნინგის ტყვიამფრქვევბის წარმოებაზე მიმართა.

1942 წელს პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევით დაინტერსესდნენ ბრიტანეთის შესყიდვების კომისის (British Purchasing Commission) გარკვეული პირები და შესთავაზეს კომპანია High Standard-ს მათთვის გადაეცა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის წარმოების უფლება იმ პირობით, რომ თითოეული გაყიდული იარაღიდან High Standard მიიღებდა ე.წ. როიალთის (ანუ კოკრეტულ თანხას). სპეციალურად ამ პროექტისთვის ბრიტანეთის შესყიდვების კომისიის ორმა წარმომადგენელმა ამერიკაში დაარეგისტრირეს კომპანია სახელწოდებით United Defense Corporation. საბოლოოდ United Defense Corporation-მა მოიპოვა 2 დაკვეთა რომლის ფარგლებშიც უნდა დამზადებულიყო 7500-7500 ცალი (ჯამში 15 000 ერთეული) პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი. ვინაიდან თავად კომპანია United Defense Corporation-ს არ ჰქონდა არანაირი საწარმოო დანადგარები, მათ დახმარებისთვის მიმართეს ამერიკულ იარაღის საწარმოს Marlin Firearms, რომელიც დაამზადებდა აღნიშნულ შეკვეთას. კომპანია High Standard-ს არ უნდოდა ნახაზების და დოკუმენტაციის გადაცემა მის კონკურენტზე. კომპანია Marlin Firearms დადგა გამოწვევის წინაშე და თავად მოუწია წარმოებისთვის საჭირო დოკუმენტაციის შედგენა. 1942 წლის მიწურულს კომპანია United Defense Corporation-ის და Marlin Firearms-ის ერთობლივი მუშაობით დაიწყო პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების წარმოება. იარაღს მიენიჭა აღნიშვნა United Defense M42 (შემოკლებით UD M42).

United Defense M42 (შემოკლებით UD M42)

იარაღის კონსტრუქცია და მუშაობის პრინციპი

United Defense M42 მუშაობდა თავისუფალი საკეტის პრინციპით და გათვლილი იყო  9mm Parabellum (9x19mm Luger) ტიპის ვაზანზე. გადასატენი სახელური განთავსებული იყო ლულის კოლოფის მარჯვენა მხარეს და წარმოადგენდა საკეტისგან განცალკევებულ დეტალს, შესაბამისად სროლის დროს იგი არ მოძრაობდა საკეტთან ერთად. მჭიდის უკან მარჯვენა მხარეს შესრულებული იყო ბერკეტი რომელიც აფისქირებდა ლულის კოლოფს. ლულის კოლოფის მარჯვენა მხარეს სასხლეტი კავის ზემოთ მდებარეობდა დროშისებური მცველი და სროლის რეჟიმების გადამრთველი.

United Defense M42-ის ერთერთ განმასხვავებელ თავისებურებას წარმოადგენდა შეწყვილებული 2 ცალი მჭიდი, რომლის თითო სექციაში ჩადიოდა 25 ცალი ვაზნა (ჯამში 50 ცალი). როდესაც ერთ მჭიდში გათავდებოდა ვაზნები, მსროლელი მოხსნიდა მჭიდს, ამოაბრუნებდა და მჭიდის მიმღებში მოარგებდა მეორე სექციას. გარდა შეწყვილებული მჭიდებისა იარაღში გამოიყენებოდა ასევე სტანდარტული 25 ვაზნიანი მჭიდი. მჭიდის პატენტი გაცემულ იქნა John E. Owsley-ს სახელზე (პატენტის ნომერი 2,289,067). სხვადასხვა წყაროებში გვხვდება ინფორმაცია რომ მჭიდში ჩადიოდა 20 ცალი ვაზნა. გარკვეულ წყაროებში გადამოწმების შედეგად აღმოვაჩინე რომ .45ACP კალიბრზე გათვლილი პროტოტიპის მჭიდებში ჩადიოდა 20 ცალი ვაზნა, ხოლო სერიულ 9x19mm Parabellum ტიპის ვაზნაზე გათვლილ მჭიდებში 25 ცალი (აქვე ავღნიშნავ რომ რიგ წყაროებში ეს ციფრები პირიქით სახელდება).

კარლ გუსტავ სვებილიუსის სახელზე გაცემული პატენტი, რომელიც თარიღდება 1944 წლის 29 თებერვლით. საპატენტო განაცხადი ჩაბარებულ იქნა 1940 წლის 15 ოქტომბერს

უკანა სამიზნე მოწყობილობა შესრულებული იყო დიოპტრის სახით რომელიც რეგულირდებოდა ჰორიზონტალურ სიბრტყეში, ხოლო წინა სამიზნე დამაგრებული იყო ლულის ცხვირზე შერულებულ დახრილ სამაგრზე.

United Defense M42 არ იყენებდა დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ დეტალებს. მხოლოდ მჭიდი მზადდებოდა ფოლადის ფურცლისგან დაბეჭდვის მეთოდით. შესაბამისად მისი დეტალების დამუშავება და მორგება საკმაოდ შრომატევად პროცესს წარმოადგენდა, რადგან მოითხოვდა მანქანურ დამუშავებას დაზგების გამოყენებით. ასევე დეტალების ფრეზირებისას ხდებოდა მეტალის დიდი ნაწილის გადახარჯვა რაც მნიშვნელოვნად აძვირებდა იარაღის ღირებულებას. ამას გარდა ფრეზირებული დეტალების გამო მისი წონა ვაზნების გარეშე შეადგენდა 4,54კგ-ს (10 ფუნტი).

ტაკტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები ასე გამოიყურება:

კალიბრი / ვაზნა:

9x19 mm Parabellum (9mm Luger)

საერთო სიგრძე:

 820 მმ

ლულის სიგრძე:

 279 მმ (11 ინჩი)  

ჭრილების რაოდენობა ლულაში:

6 ცალი მარჯვნივ მიმართული ჭრილი.

წონა (მასა):

 4,54 კგ (ვაზნების გარეშე)

მჭიდის ტევადობა:

25 ცალი ვაზნა

სროლის ტემპი:

700 გასროლა წუთში

United Defense M42 იყო საკმაოდ მაღალი ხარისხი იარაღი და მისი დამზადების ხარისხით არ ჩამოუვარდებოდა ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს. ასევე საველე პირობებში მისი დაშლა-აწყობა და მომსახურება ტომპსონთან და ბრიტანულ STEN Mk.II-თან შედარებით იყო გაცილებით მარტივი. როგორც სხვადასხვა წყაროებში ვხვდებით ინფორმაციას 100 იარდზე სროლისას United Defense M42 სიზუსტე იყო უკეთესი ვიდრე ტომპსონის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევიდან სროლის შემთხვევაში.  შეიძლება ითქვას, რომ UD M42-ის აქილევსის ქუსლს წარმოადგენდა თხელი ფოლადის ფურცლისგან დამზადებული მჭიდი, რომელიც მარტივად დეფორმირდებოდა, ხოლო მის შიგნით მცირედი ქვიშის ან ჭუჭყის მოხვედრის შემთხვევაში წარმოიქმნებოდა სისტემატიური შეფერხებები. მაღალი თვითღირებულება, წონა და მჭიდის ზემოაღნიშნული პრობლემა ალბათ გახდა ამ იარაღის მთავარი წარუმატებლობის მიზეზი. აქვე აღსანიშნავია რომ სწორედ ამ პერიოდში აშშ-ში გამოჩნდა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M3 რომელიც დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ დეტალებს იყენებდა, რაც თავის მხრივ აადვილებდა წარმოების პროცესს და ამცირებდა იარაღის თვითღირებულებას. ამას გარდა მისი წონა იყო უფრო ნაკლები. სწორედ ამიტომ მასზე შეაჩერეს არჩევანი და მიიღეს ოფიციალურ შეიარაღებაში.

United Defense M42 იწარმოებოდა 1942 წლიდან 1943 წლის ბოლომდე და სულ ამ პერიოდში დამზადებული ეგზემპლარების რაოდენობამ შეადგინა 15 000 ცალი, რომელთა დიდი ნაწილი მოხვდა ამერიკული OSS-ის (Office of Strategic Services) ოპერატიული თანამშრომლების შეიარაღებაში. ასევე მას იყენებდნენ აშშ-ს სამხედრო-საზღვაო ძალებში. დაახლოებით 2500 ცალი UD M42 მიაწოდეს ევროპის და ჩინეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მოქმედ პარტიზანებს. ვინაიდან UD M42 გათვლილი იყო გერმანულ 9mm Parabellum ტიპის გერმანულ საშტატო ვაზნაზე, პარტიზანებს შეეძლოთ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევში ნაალაფარი ვაზნების გამოყენება რაც ომის პირობებში ერთგვარ უპირატესობას წარმოადგენდა.

მეორე მსოფლიო ომის ფოტოქრონიკებში გვხვდება სხვადასხვა პარტიზანული მოძრაობის წევრები და მებრძოლები, რომლებიც UD M42-ით არიან შეირაღებული

რიგი წყაროების თანახმად გარკვეული ნაწილი გადაეცა ჰოლანდიის, იტალიის, საფრანგეთის და კუნძულ კრიტზე მოქმედ პარტიზანებს. ცნობილია რომ 1944 წელს საფრანგეთში საჰაერო გზით თვითმფრინავიდან გადმოყარეს UD M42-ის გარკვეული რაოდენობა იმისთვის რომ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მოქმედ პარტიზანებს და გერმანიის წინააღმდეგ მებრძოლებს გამოეყენბინათ. პოლკოვნიკ რენე შტუდლერის (Rene Studler) მოგონებების თანახმად ამ იარღების დიდი ნაწილი გერმანელბმა ჩაიგდეს ხელში.

მიუხედავად იმისა, რომ UD M42 მის სამშობლოში (აშშ) ვერ გახდა წარმატებული, მან თავის მცირე სიტყვა მაინც თქვა მეორე მსოფლიო ომის საბრძოლო ბატალიებში და ალბათ არაერთი პარტიზანის სიცოცხლე იხსნა.

Colt Shooting Master

 Colt Shooting Master ორიგინალური კოლოფით და კომპლეკტაციაში არსებული აქსესუარებით

გასულის საუკინის პირველ ნახევარში ამერიკული კომპანია Colt ცდილობდა გამოეშვა საასპარეზო პისტოლეტები და რევოლვერები, რასაც მოჰყვა რამოდენიმე მოდელის შემუშავება, თუმცა ამ მოდელბში განსაკუთრებული აღმოჩნდა 1931 წლის აგვისტოს წარმოდგენილი რევოლვერი სახელწოდებით Shooting Master”. ამ რევოლვერის გამოჩენის მომენტში იგი ითვლებოდა ყველაზე მაღალი კლასის და ამავდროულად ძვირადღირებულ პროდუქტად კოლტის ასორტიმენტში.

Colt “Shooting Master“-ის შემუშავება მოხდა მოწვეული კონსულტანტების დახმარებით, რომლებიც უშუალოდ იყვნენ დაკავებული სპორტული სროლით. სწორედ აღნიშნულ კონსულტანტებთან და სპორტსმენებთან მჭიდრო მუშაობის შედეგად დაპროექტდა საასპარეზო რევოლვერი Colt „Shooting Master“, რომლის საფუძვლადაც აღებულ იქნა სამსახურეობრივი რევოლვერი Colt New Service.

გარდა რევოლვერისა „Shooting Master“ კომპანია კოლტმა ზუსტად მაგ პერიოდში ასევე წარმოადგინა მცირეკალიბრიან ვაზნაზე გათვლილი საასპარეზო თვითდამტენი პისტოლეტი Colt ACE, რომელიც იყენებდა М1911 ტიპის საარმიო პისტოლეტის ჩარჩოს. აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით Colt-მა საიარაღო თემატიკის ჟურნალ „American Rifleman“-ში სარეკლამო ბლოკიც კი ჩასვა.

Colt ACE-ის და Colt Shooting Master-ის სარეკლამო ბლოკი ჟურნალ „American Rifleman“-იდან

ვინაიდან მაშინ არ არსებობდა ინტერნეტი და სოციალური ქსელები, იარაღის მწარმოებელი კომპანიები ხშირად სარეკლამო არხის სახით პოპულარულ ჟურნალებს ირჩევდნენ. თუმცა მთავარ რეკლამად Colt Shooting Master-ის შემთხვევაში იქცა ის ფაქტი, რომ სპორტსმენები ამ რევოლვერით ასპარეზობის დროს მოწინავე ადგილებს იკავებდნენ. 

ამას გარდა Colt Shooting Master-ის ერთგვარი „ოფიციალური სახე“ გახდა ამერიკის შეერთებული შტატების საბაჟო-სასაზღვრო სამსახურის ოფიცერი ჩარლზ ასკინს უმცროსი (Charles Askins, Jr.), რომელიც გახლდათ რამოდენიმე შეჯიბრის გამარჯვებული და საიარაღო თემატიკის შესახებ დაწერილი წიგნის, ასევე მოკლელულიანი იარაღიდან სროლის შესახებ დაწერილი არაერთი  სტატის ავტორი.

Colt Shooting Master იყენებდა ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს. მსროლელს შეეძლო ცეცხლის წარმოება როგორც ორმაგი მოქმედებით (თვითშეყენებით), ასევე ერთმაგი მოქმედებით (ჩახმახის წინასწარ ხელით შეყენებით). ყველა რევოლვერი იწყობოდა ხელით ერთი ოსტატის მიერ. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის დეტალების მორგებაც ხდებოდა ხელით, რაც საკმაოდ შრომატევად პროცესს წარმოადგენდა. სწოერად ამიტომ რევოლვერის წარმოება არ ხდდებოდა სერიულად. იგი მხოლოდ ცალობით მზადდებოდა. სტანდარტულად Colt Shooting Master იყენებდა 6 ინჩის (152მმ) სიგრძის ლულას, რომელშიც ჭრილების ფორმირება ხდებოდა განსაკუთრებული სიზუსტით.

ზემოაღნიშნულმა ფაქტორება განაპირობა ის რომ რევოლვეროს ღირებულება შეადგენდა 52,50$. შედარებისთვის სტანდარტული სამსახურეობრივი რევოლვერი Colt New Service მაგ პერიოდში ჯდებოდა 16,75$.

იმისათვის რომ მზიან ამინდში სროლისას რევოლვერის პრიალა ზედაპირს არ მოეხდინა ბლიკირება და არ გამოეწვია მსროლელისთვის დისკომფორტი, რევოლვერის ჩარჩოს უკანა ზედა ნაწილი და სამიზნე თამასა ნაცვლად ოქსიდირებისა (რასაც ოკუპანტების ენაზე ვარანენიეს ვეძახით), იყო გაშავებული ფოსფატირების გამოყენებით. ფოსფატირება ოქსიდირებისგან განსხვავებით არ პრიალებდა და ფოლადს აძლევდა უფრო ხავოიან სტრუქტურას.

თავდაპირველად რევოლვერი Colt Shooting Master სტანდარტულად მზადდებოდა მხოლოდ .38 Special ტიპის ვაზნაზე, თუმცა სპეც შეკვეთის საფუძველზე მზადდებოდა ასევე .45 АСР ტიპის ვაზნაზეც. ამას გარდა ერთი ცალი პროტოტიპის სახით დამზადდა წრიული აალების მცირეკალიბრიან .22 LR ტიპის ვაზნაზე გათვლილი რევოლვერი. შემდგომ როდესაც კომპანია კოლტმა შეამჩინია რომ რევოლვერს გარდა სპორტსმენებისა სხვა მომხმარებლებიც ყიდულობდნენ, ასორტიმენტში გაჩნდა .44 Special და .45 Colt ტიპის ვაზნაზე გათვლილი ვარიანტებიც. გარკვეული წყაროების თანახმად ყველაზე ბევრი რევოლვერის დამზადება განხორციელდა .38 Special ტიპის ვაზნაზე (დაახლოებით 2500 ცალი), .45 АСР ტიპის ვაზნაზე დამზადდა დაახლოებით 240-250 ცალამდე, ხოლო .44 Special ტიპის ვაზნაზე გათვლილი რევოლვერების რაოდენობა გარკვეული წყაროების თანახმად დაახლოებით 100 ცალზე ნაკლებს შეადგენს.

რევოლვერის Colt Shooting Master დამზადება შეწყვეტილ იქნა 1940-ანი წლების შუა პერიოდში. გარკვეული წყაროების თანახმად იგი ბოლოს კომპანია კოლტის 1943 წლის კატალოგში დაფიქსირდა სადაც წარწერის სახით იყო გაკეთებული "PRODUCTION LIMITED DUE TO DEFENCE WORK" „წარმოება შეზღუდულია თავდაცვითი სამუშაოების გამო“. ვინაიდან 1943 წელს მძვინვარებდა მეორე მსოფლიო ომი, კომპანია კოლტი მთლიანად გადაერთო ამერიკის შეერთებული შტატების თავდაცვის სამთავრობო შეკვეთებზე. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ კი კოლტის პრემიუმ რევოლვერის ნიშა რომელიც მანამდე ეკავა Colt Shooting Master-ს, დაიკავა ლეგენდარულმა Colt Python-მა.

New Nambu M60

1957 წელს იაპონიის საერთაშორსო ვაჭრობის და მრეწველობის სამინისტროს თაოსნობით დაწყებულ იქნა სპეციალური პროგრამა, რომელშიც ჩაერთო Shin Chūō kōgyō (新中央工業) (Shin-Chuō Industries - ითარგმნება როგორც ახალი ცენტრალური მრეწველობა). აღნიშნული პროგრამის ფარგლებში მუშაობა მიმდინარეობდა პარალელურად სამი ტიპის მოკლელულიან ცეცხლსასროლ იარაღზე, რომლითაც უნდა შეიარაღებულიყვნენ იაპონიის სხვადასხვა ძალოვანი და სამართალდამცავი უწყების თანამშრომლები. ამ სამი იარაღიდან ერთი უნდა ყოფილიყო 9x19 Luger (Parabellum) ვაზნაზე გათვლილი საარმიო პისტოლეტი, მეორე .32ACP (7,65mm Browning) ვაზნაზე გათვლილი კომპაკტური პისტოლეტი, ხოლო მესამე კი .38 Special ვაზნაზე გათვლილი სამსახურეობრივი რევოლვერი. აღნიშნულ სტატიაში სწორედ ამ პროგრამის ფარგლებში შექმნილ რევოლვერზე გიამბობთ.

1957 წლიდან 1959 წლის ჩათვლით Shin Chūō kōgyō-ს (Shin-Chuō Industries) საკონსტრუქტორო ჯგუფი აქტიურად მუშაობდა რევოლვერის შემუშავებაზე, ხოლო 1960 წელს დღის სინათლე იხილა რევოლვერების პირველმა პარტიამ. რევოლვერს მიენიჭა სახელწოდება „New Nambu“ M60 (ニューナンブM60). 

რევოლვერი New Nambu M60  (ლულის სიგრძე 3 ინჩი)

იგი სრულად აკმაყოფილებდა იაპონიის ნაციონალური პოლიციის სამმართველოს მოთხოვნებს და შესაბამისად დაუყოვნებლივ  იქნა მიღებული პოლიციის და გარკვეული სამართალდამცავი სტრუქტურების შეიარაღებაში. სახელწოდება „New Nambu“ უკავშირდება იაპონიის ყველაზე ცნობილ მეიარაღეს კიძირო ნამბუს. თავის დროზე სწორედ კიძირო ნამბუმ დააფუძნა საწარმო Shin Chūō kōgyō, ამიტომ მის საპატივსაცემოდ რევოლვერს მიანიჭეს აღნიშვნა „New Nambu“ (ახალი ნამბუ).

„New Nambu“ M60-ის კონსტრუქციის ბაზისად აღებულ იქნა ამერიკული Smith & Wesson-ის რევოლვერები. რევოლვერის ჩარჩო ახლოს იდგა Smith & Wesson-ის „J-Frame“-თან თუმცა „New Nambu“ M60-ის ჩარჩო იყო ოდნავ უფრო დიდი „J-Frame“-ზე და უფრო პატარა „K-Frame“-ზე.

რევოლვერის წარმოება ხდებოდა ორი სიგრძის ლულით. რევოლვერი ფარული ტარებისთვის 2 ინჩიანი (51 მმ) ლულით. რევოლვერს ასეთი შესრულებით ხშირად დეტექტივები და უსაფრთხოების თანამშრომლები იყენებდნენ, ხოლო მეორე სტანდარტული 3 ინჩიანი (77 მმ) ლულით. ლულაში შესრულებული იყო 5 ცალი მარჯვნივ მიმართული ჭრილი რომლის  ბიჯიც (ე.წ. ტვისტი) შეადგენდა 15 ინჩს. 

რევოლვერი 2 ინჩიანი ლულით

დოლურაში თავსდებოდა 5 ცალი .38 Special ტიპის ვაზნა. ვაზნების ჩალაგებისთვის საჭირო იყო დოლურას გადაწევა მარცხენა მხარეს. დოლურას ჩამკეტი შესრულებული იყო ზუსტად სმიტ ენდ ვესონის რევოლვერების ანალოგიურად ჩარჩოს მარცხენა მხარეს განთავსებული სლაიდერული ფიქსატორის სახით. დამიზნება ხდებოდა პატრიჯის (Patridge) ტიპის ფიქსირებული ღია სამიზნე მოწყობილობით.

რევოლვერის ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებელები ასე გამოიყურება:

კალიბრი / ვაზნა:

9.1×29mmR / .38 Special

წონა:

680 გრამი (77 მმ-ანი ლულის შემთხვევაში)

სიგრძე:

198 მმ (77 მმ-ანი ლულის შემთხვევაში)

ლულის სიგრძე:

51 და 77 მმ

სიმაღლე:

112 მმ

სამიზნე ხაზის სიგრძე:

104 მმ

დოლურას ტევადობა:

5 ცალი ვაზნა

რაც შეეხება დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს, რევოლვერში გამოიყენებოდა ორმაგი მოქმდების მექანიზმი ღია ჩახმახით. ცეცხლის გახსნა შესაძლებელი იყო როგორც თვითშეყენბით (DA) ასევე ერთმაგი მოქმედებით (SA) ჩახმახის ხელით შეყენება და შემდეგ გასროლა. რამდენადაც სხვადასხვა წყაროებში გვხდება ინფორმაცია „New Nambu“ M60-ის სიზუსტე არის საკმაოდ კარგი და გამოცდილი მსროლელები ერთმაგი მოქმედებით სროლის შემთხვევაში 25 მეტრ დისტანციაზე 50მმ-ან ჯგუფებს აკეთებენ.

იაპონიის სანაპირო დაცვა შეიარაღებული 3 ინჩიანი ლულის მქონე რევოლვერებით New Nambu M60

New Nambu“ M60 იწარმოებოდა 1960 დან 1999 წლის ჩათვლით და სულ ამ პერიოდში დამზადებული რევოლვერების საერთო რაოდენობამ შეადგინა  133 400 ერთეული. იგი ნაწილობრივ ახლაც რჩება გარკვეული სამართალდამცავი/ძალოვანი უწყებების შეიარაღებაში.

Highway Patrolman / Model 28

სტატიაში Smith & Wesson Registered Magnum ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ რომ აღნიშნული რევოლვერი და შემდგომ მისი სერიული ვარიანტი Smith & Wesson (S&W) Model 27 გამოჩენის მომენტიდანვე გახდა ერთერთი მოთხოვნადი რევოლვერი სამართალდამცავ სტრუქტურებში. თუმცა მისი მაღალი ღირებულების გამო ბევრი უწყება შესაბამისი ბიუჯეტის და დაფინანსების არქონის გამო ვერ უზრუნველყოფდა ამ რევოლვერების შესყიდვას.

სწორედ ამ საკითხის გამო სამართალდამცავებმა თხოვნით მიმართეს კომპანია Smith & Wesson-ს, რომ შექმნილიყო მსგავსი რევოლვერი რომელიც საბრძოლო თვისებებით იქნებოდა Smith & Wesson Registered Magnum-ის ანალოგიური, მაგრამ უფრო ნაკლები თვითღირებულებით.

Smith & Wesson-ს მესვეურები დაფიქრდნენ რა შეეძლოთ გაეკეთებინათ იმისათვის, რომ რევოლვერის წარმოება ყოფილიყო უფრო მარტივი და 1954 წელს წარმოადგინეს რევოლვერი სახელწოდებით Smith & Wesson „Highway Patrolman“

Model 28 Highway Patrolman 6 ინჩის სიგრძის ლულით


Highway Patrolman განსხვავდებოდა იმით რომ წარმოების პროცესიდან ამოღებულ იქნა ისეთი უმნიშვნელო დეტალები, რომელიც ნაკლებად ესაჭიროებოდათ სამართალდამცავებს და ამავდროულად არ მოახდენდა გავლენას რევოლვერის საბრძოლო-საოქსპლუატაციო თვისებებზე. პირველ რიგში ეს ეხებოდა რევოლვერის გარეგან დამუშავებას. Registered Magnum-ის შემთხვევაში გარეგან დამუშავებას, გაპრიალებას და ოქსიდირებას ექცეოდა ძალიან დიდი ყურადღება. ამიტომ Highway Patrolman-ში ნაცვლად მაღალი კლასის გაპრიალებისა სტანდარტულ დამუშავებას და ოქსიდირებას იყენებდნენ. ასევე ამოღებულ იქნა რევოლვერის სახელურის ზედა ნაწილში შესრულებული ნაჭდევები (ე.წ. checkering), რომელიც საკმაოდ შრომატევად პროცესს წარმოადგენდა. ნაჭდევების ნაცვლად სახელურის ზემოათა ნაწილი და სასხლეტის კავი მუშავდებოდა ქვიშის ჭავლით (ე.წ. bead-blasted). საწარმოო პროცესის ამგვარი მიდგომით მნიშვნელოვნად შემცირდა რევოლვერის თვითღირებულება. დანარჩენი კუთხით კი რევოლვერ Highway Patrolman-ში გამოყენებულ იქნა იგივე მაღალი ხარისხის ფოლადი და კონსტრუქცია, რასაც იყენებდნენ Registered Magnum-ის (შემდგომ Smith & Wesson Model 27) შემთხვევაში.

Highway Patrolman-ის წარმოება დაწყებულ იქნა 1954 წელს. რევოლვერის ლულაზე შესრულებული იყო გრავირება წარწერის სახით „Highway Patrolman“ და მასში გამოყენებული ვაზნის მარკირება „.357 CTG“. 1957 წელს, როდესაც კომპანია Smith & Wesson გადავიდა მისი მოდელების აღნიშვნის ციფრულ ნომენკლატურაზე, რევოლვერს მიენიჭა აღნიშვნა Model 28.      

Model 28 Highway Patrolman 4 ინჩის სიგრძის ლულით

Model 28 სტანდარტული სახით იწარმოებოდა 4 და 6 ინჩის სიგრძის ლულებით. დაახლოებით 100 ცალამდე დამზადდა 838 -ინჩიანი ლულით. ხოლო 1959 წელს ფლორიდის საპატრულო დეპარტამენტის სპეც შეკვეთის საფუძველზე დამზადებულ იქნა 25 ცალი რევოლვერი 5 ინჩის სიგრძის ლულით და ნიკელის დაფარვით. ეს რევოლვერები მარკირებული იყო წარწერით "F.H.P." (Florida Highway Patrol).

რევოლვერის ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები ასე გამოიყურებოდა:

კალიბრი / ვაზნა:

9×33mm R / .357 Magnum

ლულის სიგრძე:

101,6 მმ (4 ინჩი)

152,4 მმ (6 ინჩი)

წონა (მასა):

1162  გრამი (4 ინჩანი ლულით)

1247 გრამი (6 ინჩიანი ლულით)

1332 გრამი (838 ინჩიანი ლულით)

დოლურას ტევადობა:

6 ცალი ვაზნა

სასხლეტი მექანიზმი:

DA/SA

Model 28 გამოჩენის მომენტიდან აქტიურად გამოიყენებოდა სამართალდამცავ სტრუქტურებში. ოფიციალურად იგი შეიარაღებაში ჰქონდა შემდეგ უწყებებს: კალიფორნიის საგზაო პატრული, ფლორიდის საგზაო პატრული, ჯორჯიის შტატის საპატრულო, აიდაჰოს შტატის პოლიცია 4 ინჩის სიგრძის ლულით (იყენებდნენ 1955-1979 წლებში), მენის შტატის პოლიცია (იყენებდნენ 1977–1988), ნიუ-იორკის შტატის პოლიცია, სან-ფრანცისკოს პოლიციის დეპარტამენტი, ტეხასის საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დეპარტამენტი (Department of Public Safety), აშშ-ს სასაზღვრო პატრული (U.S. Border Patrol), ვაშინგტონის შტატის საპატრულო იყენებდა 6 ინჩიანი ლულით და ვისკონისის შტატის საპატრულო.

წლების მანძილზე როგორც სმიტ ვესონის სხვა მოდელებში, აქაც შედიოდა პერიოდული საწარმოო თუ ტექნოლოგიური ცვლილებები და ჩნდებოდა ერთგვარი ვარიანტები: Model 28-1, Model 28-2, Modеl 28-3, ხოლო 1986 წელს რევოლვერის წარმოება შეწყდა.

Smith & Wesson Model 13 და Model 65

 უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებული Smith & Wesson Model 65. ლულის სიგრძე 4 ინჩი

1970 წელს კომპანია Smith & Wesson-მა წარმოადგინა  უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებული რევოლვერი Model 66, რომელსაც ორი წლის შემდეგ მოჰყვა კიდევ ერთი უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებული მოდელი აღნიშვნით Model 65.  ხოლო კიდევ 2 წელიწადში (1974 წელს) სცენაზე ჩნდება ნახშირბადოვანი ფოლადისგან დამზადებული და შავი პრიალა ოქსიდირებით დაფარული Model 65-ის ვარიანტი, რომელსაც მიენიჭა აღნიშვნა Model 13.

Model 13 და Model 65 წარმოადგენდა რევოლვერებს 6 ვაზნიანი დოლურით, რომელიც იყენებდა ე.წ. K-frame ზომის ჩარჩოს და მსხვილკედლიან მძიმე ლულას. ფაქტიურად ეს რევოლვერები ფორმფაქტორით წარმოადგენდა Smith & Wesson Model 10-ის (ასევე ცნობილი იყო როგორც Military & Police) და Smith & Wesson Model 19-ის ერთგვარ ჰიბრიდს.

ნახშირბადოვანი ფოლადისგან დამზადებული რევოლვერი Model 13. ლულის სიგრძე 4 ინჩი

Model 13 / Model 65 იყენებდა Model 19 -ის იდენტურ მსხვილ ლულას .357 Magnum ტიპის ვაზნაზე. მთავარ სხვაობას Model 19-თან შედარებით წარმოადგენდა არარეგულირებადი (მუდმივი სამიზნე) და დოლურიდან მასრების გამოსაყრელი ღერძის “პენალი”, რომელიც გვერდებიდან და ქვედა მხრიდან იყო ღია ტიპის (Model 19-ში აღნიშნული პენალი იყო დახურული როგორც ქვემოდან, ასევე მარცხენა მხრიდან).

Model 13 მომრგავლებული სახელურით (Round-butt) და 3 ინჩის სიგრძის ლულით

თავდაპირველად Model 13 და Model 65 იწარმოებოდა 4 ინჩიანი (101.6 მმ სიგრძის) ლულით და განიერი ე.წ. Square-butt ტიპის სახელურით, ხოლო შემდგომ ასორტიმენტში გამოჩნდა ვარიანტი 3 ინჩიანი (76.2მმ სიგრძის) ლულით, რომელიც მომრგვალებული Round-butt ტიპის სახელურით მზადდებოდა.

რევოლვერის ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები ასე გამოიყურებოდა:

კალიბრი / ვაზნა:

9×33mm R / .357 Magnum

საერთო სიგრძე:

 228,6 მმ (4 ინჩიანი ლულით)

 203,2 მმ  (3 ინჩანი ლულით)

ლულის სიგრძე:

101,6 მმ (4 ინჩი)

76,2 მმ (3 ინჩი)

წონა (მასა):

 879 გრამი (3 ინჩანი ლულით)

დოლურას ტევადობა:

6 ცალი ვაზნა

ორივე მოდელი გამოსვლის მომენტიდანვე გახდა პოპულარული და აქტიურად გამოიყენებოდა ამერიკის შეერთებული შტატების სამართალდამცავ თუ ძალოვან უწყებებში. მაგალითად რევოლვერი Smith & Wesson Model Model 13 შეიარაღებაში ჰქონდა ნიუ-იორკის, აიოვას და მერილენდის შტატის პოლიციას ასევე სხვა სამართლადამცავ უწყებებსა თუ საპოლიცო დეპარტამენტებს, ხოლო უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებული Model 65 გამოიყენებოდა ოკლაჰომას საგზაო პოლიციის (Highway Patrol) და ტეხასის შტატის კრიმინალური მართლმსაჯულების (Criminal Justice) დეპარტამენტის რიგებში.

რევოლვერი Smith & Wesson Model 13 მომრგვალებული სახელურით და 3 ინჩის სიგრძის ლულით წარმოადგენდა აშშ-ს  გამოძიების ფედერალური ბიუროს (FBI) საშტატო იაღარს რომელსაც აქტიურად იყენებდნენ სპეციალური აგენტები, სანამ თვითდამტენ პისტოლეტებზე გადავიდოდნენ.  FBI-ს გამოცდილი თანამშრომლები და ინსტრუქტორები Smith & Wesson Model 13-ს მომრგვალებული სახელურით და 3 ინჩის სიგრძის ლულით ასახელებენ როგორც ყველაზე კარგ სამსახურეობრივ რევოლვერს, რომელიც ოდესმე ჰქონია შეიარაღებაში გამოძების ფედერალურ ბიუროს. როგორც წესი ამ რევოლვერთან ერთად პოპულარული იყო შემდეგი ტიპის ვაზნების გამოყენება .357 Magnum წარმოებული კომპანია Winchester-ის მიერ, რომელიც იყენებდა 145  გრეინიან ტყვიას  Silvertip. ხოლო აგენტების უმეტესობა იყენებდა .38 Special +P ტიპის ვაზნას 158 გრეინიანი ექსპანსიური ტყვიით LSWCHP (Lead Semi-Wadcutter Hollow Point). ეს ვაზნები სამართალდამცავთა რიგებში ცნობილი იყო სახელწოდებით „FBI Load“ (გამოძების ფედარალური ბიუროს მუხტი).

ხაზგასასმელია რომ Smith & Wesson Model 13 გარდა ამერიკის შეერთებული შტატებისა ასევე გამოიყენებოდა კანადის სამეფო ცხენოსანი პოლიციის რიგებში (RCMP - Royal Canadian Mounted Police) და ჩინეთში ჰონგ-კონგის რეგიონის კორუფციასთან ბრძოლის სამსახურში (廉政公署). მცირე პარტიად ე.წ. სპეციალური შეკვეთის ფარგლებშ ავსტრალიის ერთერთი სამართალდამცავი სააგენტოსთვის დამზადდა 3 ინჩიანი ლულის მქონე რევოლვერები Smith & Wesson Model 13, რომელსაც ნაცვლად მომრგვალებული Round-butt ტიპის სახელურისა, ჰქონდა ბოლოში გაგანიერებული ფორმის ე.წ. Square-butt ტიპის სახელური.

Smith & Wesson Model 13 იწარმოებოდა 1974 წლიდან 1999 წლის ჩათვლით, ხოლო Smith & Wesson Model 65 1972 წლიდან  2004 წლის ჩათვლით. მის კონსტრუქციაში, ისევე როგორც Smith & Wesson-ის სხვა მოდელებში წლების მანძილზე შედიოდა გარკვეული ცვლილებები და გაუმჯობსეებები. დღეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში იარაღის სამოქალაქო ბაზარზე კოლექციონერებს და რევოლვერების მოყვარულებს შორის საკმაოდ  დიდი მოთხოვნით სარგებლობს Smith & Wesson Model 13 განსაკუთრებულ „ლუკმას“ კოლექციონერებში წარმოადგენს 3 ინჩის სიგრძის ლულიანი ვარიანტი. 1970-1980-ან წლებში გამოძიების ფედერალურ ბიუროში მომუშავე და ამჟამად უკვე ყოფილი თანამშრომლები დღესაც თვლიან რომ Smith & Wesson Model 13 საუკეთესო სამსახურეობრივი რევოლვერია.